జయదేవుని అష్టపదులలో మొదటి కీర్తన గీతగోవిందం లేదా
కీర్తన: ప్రళయ పయోధి జలే లేదా జయ జగదీష్ హరే
రాగం: మాయావలగుళ
తాళం: రూపకం
రచయిత: భక్త జయదేవ్
భాష: సంస్కృతం
ఈ కీర్తనను ఇక్కడ వినండి
కీర్తన: ప్రళయ పయోధి జలే లేదా జయ జగదీష్ హరే
రాగం: మాయావలగుళ
తాళం: రూపకం
రచయిత: భక్త జయదేవ్
భాష: సంస్కృతం
ఈ కీర్తనను ఇక్కడ వినండి
జయదేవుని అష్టపదులలో మొదటి కీర్తన
"ప్రళయ పయోధి జలే/జయ జగదీష్ హరే" సాహిత్యం
ధ్యాన శ్లోకాలు
హరి నారాయణ హరి నారాయణ హరి నారాయణ హరి నారాయణ
మేఘైర్ మేదురం అంబరం వన-భువః శ్యామాస్ తమాల-ద్రుమైః
నక్తం భీరు రయాం త్వమ్ ఏవ తద్ ఇమం, రాధే గృహం ప్రాపయ |
ఇత్థం నంద-నిదేశతః చలితయోః ప్రత్య-అధ్వ-కుంజ-ద్రుమం
రాధా-మాధవయోర్ జయంతి యమునా-కూలే రహః-కేలయః ||1||
వాగ్-దేవతా-చరిత-చిత్రిత-చిత్త-సద్మ
పద్మావతి-చరణ-చారణ-చక్రవర్తీ |
శ్రీ-వాసుదేవ-రతి-కేలి-కథా-సమేతం
ఏతం కరోతి జయదేవ-కవిః ప్రబంధం ||2||
యది హరి-స్మరణే సరసం మనః
యది విలాస-కలాసు కుతూహలం |
మధుర-కోమల-కాంత-పదావలీ
శృణు తదా జయదేవ-సరస్వతీం ||3||
వచః పల్లవయత్య్ ఉమాపతిధరః, సందర్భ-శుద్ధిం గిరాం
జానీతే జయదేవ ఏవ శరణః, శ్లాఘ్యో దురూహ-ద్రుతేః |
శృంగారోత్తర సత్ప్ర మేయ-రచనైః, ఆచార్య గోవర్ధన
స్పర్ధీ, కోఽపి న విశ్రుతః, శ్రుతిధరో ధోయీ కవి-క్ష్మాపతిః ||4||
పల్లవి
ప్రళయ పయోధి జలే హరే ముకుంద ధృత వా నసి వేదం ||ప్రళయ పయోధి జలే||
హరే కృష్ణ విహిత విహిత్ర చరిత్ర మఖేదం
కేశవ ధృత మీన శరీర ||కేశవ ధృత మీన శరీర||
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 1
క్షితిరతి విపులతరే హరే ముకుంద తవ తిష్ఠతి పృష్ఠే ||క్షితిరతి విపులతరే||
హరే కృష్ణ ధరణి ధరణ కిల చక్ర గరిష్ఠే ||ధరణి ధరణ కిల చక్ర గరిష్ఠే||
కేశవ ధృత కచ్చవ రూప కేశవ ధృత కచ్చవ రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 2
వసతి దశన శిఖరే హరే ముకుంద ధరణీ తవ లగ్నా ||వసతి దశన శిఖరే||
హరే కృష్ణా దశని కళంక కళేవ నిమగ్నా ||దశని కళంక కళేవ నిమగ్నా||
కేశవ ధృత శూకర రూప కేశవ ధృత శూకర రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 3
తవ కర కమల హరే హరే ముకుంద నఖ మద్భుత శృంగం ||తవ కర కమల హరే||
హరేకృష్ణా దళిత హిరణ్యకశిపు వర భృంగం ||దళిత హిరణ్యకశిపు||
కేశవ ధృత నరహరి రూప కేశవ ధృత నరహరి రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 4
చలయసి విక్రమణే హరే ముకుంద బలిమద్భుత వామన ||చలయసి విక్రమణే హరే||
హరేకృష్ణా పద నఖ నీర జనిత జన పావన ||పద నఖ నీర||
కేశవ ధృత వామన రూప కేశవ ధృత వామన రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 5
క్షత్రియ రుధిర మయే హరే ముకుంద జగద్ అపగత పాపమ్ ||క్షత్రియ రుధిర మయే||
హరేకృష్ణ స్నపయసి పయసి శమిత భవ తాపమ్ ||స్నపయసి పయసి||
కేశవ ధృత భృగుపతి రూప కేశవ ధృత భృగుపతి రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 6
వితరసి దిక్షు రణే హరే ముకుంద దిక్ పతి కమనీయమ్ ||వితరసి దిక్షు రణే||
హరే కృష్ణ దశ ముఖ మౌలి బలిమ్ రమణీయమ్ ||దశ ముఖ మౌలి బలిమ్||
కేశవ ధృత రఘుపతి రూప కేశవ ధృత రఘుపతి రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 7
వహసి వపుశి విసదే హరే ముకుంద వసనమ్ జలధాభమ్ ||వహసి వపుశి విసదే||
హరే కృష్ణ హల హతి భీతి మిలిత యమునాభమ్ ||హల హతి భీతి||
కేశవ ధృత హలధర రూప కేశవ ధృత హలధర రూప ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 8
నిందసి యజ్ఞ విధేర్ ||నిందసి యజ్ఞ విధేర్||
హరే ముకుంద అహః శ్రుతి జాతమ్ ||నిందసి యజ్ఞ విధేర్ హరే ముకుంద||
హరే కృష్ణ సదయ హృదయ దర్శిత పశు ఘాతమ్ ||సదయ హృదయ దర్శిత పశు ఘాతమ్||
కేశవ ధృత బుద్ధ శరీర కేశవ ధృత బుద్ధ శరీర ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 9
మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే ||మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే||
హరే ముకుంద కలయసి కరవాలమ్ ||మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే హరే ముకుంద||
హరే కృష్ణ ధూమకేతుమివ కిమ్ అపి కరాలమ్ ||ధూమకేతుమివ కిమ్ అపి కరాలమ్||
కేశవ ధృత కల్కి శరీర కేశవ ధృత కల్కి శరీర ||జయ జగదీశ హరే||
చరణం 10
శ్రీ జయదేవ కవేర్ హరే ముకుంద ఇదమ్ ఉదితమ్ ఉదారమ్ ||శ్రీ జయదేవ కవేర్ హరే ముకుంద||
హరే కృష్ణ శృణు సుఖ దమ్ శుభ దమ్ భవ సారమ్ ||హరే కృష్ణ శృణు సుఖ దమ్||
కేశవ ధృత దశ విధ రూప కేశవ ధృత దశ విధ రూప ||జయ జగదీశ హరే||
Jayadēva Ashtapadīs first kīrtan
"Praḷaya Payōdhi Jalē/Jaya Jagadisha hare" in phonics
Hymns
hari nārāyaṇa hari nārāyaṇa hari nārāyaṇa hari nārāyaṇa
mēghair mēduraṁ ambaraṁ vana-bhuvaḥ śyāmās tamāla-drumaiḥ
naktaṁ bhīru rayāṁ tvam ēva tad imaṁ, rādhē gr̥haṁ prāpaya |
it'thaṁ nanda-nidēśataḥ calitayōḥ pratya-adhva-kun̄ja-drumaṁ
rādhā-mādhavayōr jayanti yamunā-kūlē rahaḥ-kēlayaḥ ||
vāg-dēvatā-carita-citrita-citta-sadma
padmāvati-caraṇa-cāraṇa-cakravartī |
śrī-vāsudēva-rati-kēli-kathā-samētaṁ
ētaṁ karōti jayadēva-kaviḥ prabandhaṁ ||
yadi hari-smaraṇē sarasaṁ manaḥ
yadi vilāsa-kalāsu kutūhalaṁ |
madhura-kōmala-kānta-padāvalī
śr̥ṇu tadā jayadēva-sarasvatīṁ ||
vacaḥ pallavayaty umāpatidharaḥ, sandarbha-śud'dhiṁ girāṁ
jānītē jayadēva ēva śaraṇaḥ, ślāghyō durūha-drutēḥ |
śr̥ṅgārōttara satpra mēya-racanaiḥ, ācārya gōvardhana
spardhī, kōఽpi na viśrutaḥ, śrutidharō dhōyī kavi-kṣmāpatiḥ ||
Pallavi:
Praḷaya payōdhi jalē harē mukunda dhr̥ta vā nasi vēdaṁ ||praḷaya payōdhi jalē||
harē kr̥ṣṇa vihita vihitra caritra makhēdaṁ
kēśava dhr̥ta mīna śarīra kēśava dhr̥ta mīna śarīra
Jaya jagadīśa harē harē mukunda ||jaya jagadīśa harē||
Jaya jagadīśa harē harē mukunda ||jaya jagadīśa harē||
Verse 1
kṣitirati vipulatarē harē mukunda tava tiṣṭhati pr̥ṣṭhē ||kṣitirati vipulatarē||
harē kr̥ṣṇa dharaṇi dharaṇa kila cakra gariṣṭhē ||dharaṇi dharaṇa kila cakra gariṣṭhē||
kēśava dhr̥ta kaccava rūpa kēśava dhr̥ta kaccava rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 2
vasati daśana śikharē harē mukunda dharaṇī tava lagnā ||vasati daśana śikharē||
harē kr̥ṣṇā daśani kaḷaṅka kaḷēva nimagnā ||daśani kaḷaṅka kaḷēva nimagnā||
kēśava dhr̥ta śūkara rūpa kēśava dhr̥ta śūkara rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 3
tava kara kamala harē harē mukunda nakha madbhuta śr̥ṅgaṁ ||tava kara kamala harē||
harēkr̥ṣṇā daḷita hiraṇyakaśipu vara bhr̥ṅgaṁ ||daḷita hiraṇyakaśipu||
kēśava dhr̥ta narahari rūpa kēśava dhr̥ta narahari rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 4
calayasi vikramaṇē harē mukunda balimadbhuta vāmana ||calayasi vikramaṇē harē||
harē kr̥ṣṇā pada nakha nīra janita jana pāvana ||pada nakha nīra||
kēśava dhr̥ta vāmana rūpa kēśava dhr̥ta vāmana rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 5
kṣatriya rudhira mayē harē mukunda jagad apagata pāpam ||kṣatriya rudhira mayē||
harē kr̥ṣṇa snapayasi payasi śamita bhava tāpam ||snapayasi payasi||
kēśava dhr̥ta bhr̥gupati rūpa kēśava dhr̥ta bhr̥gupati rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 6
vitarasi dikṣu raṇē harē mukunda dik pati kamanīyam ||vitarasi dikṣu raṇē||
harē kr̥ṣṇa daśa mukha mauli balim ramaṇīyam ||daśa mukha mauli balim||
kēśava dhr̥ta raghupati rūpa kēśava dhr̥ta raghupati rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 7
vahasi vapuśi visadē harē mukunda vasanam jaladhābham ||vahasi vapuśi visadē||
harē kr̥ṣṇa hala hati bhīti milita yamunābham ||hala hati bhīti||
kēśava dhr̥ta haladhara rūpa kēśava dhr̥ta haladhara rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Verse 8
nindasi yajña vidhēr ||nindasi yajña vidhēr||
harē mukunda ahaḥ śruti jātam ||nindasi yajña vidhēr harē mukunda||
harē kr̥ṣṇa sadaya hr̥daya darśita paśu ghātam ||sadaya hr̥daya darśita paśu ghātam||
kēśava dhr̥ta bud'dha śarīra kēśava dhr̥ta bud'dha śarīra ||jaya jagadīśa harē||
Verse 9
mlēccha nivaha nidhanē ||mlēccha nivaha nidhanē||
harē mukunda kalayasi karavālam ||mlēccha nivaha nidhanē harē mukunda||
harē kr̥ṣṇa dhūmakētumiva kim api karālam ||dhūmakētumiva kim api karālam||
kēśava dhr̥ta kalki śarīra kēśava dhr̥ta kalki śarīra ||jaya jagadīśa harē||
Verse10
śrī jayadēva kavēr harē mukunda idam uditam udāram ||śrī jayadēva kavēr harē mukunda||
harē kr̥ṣṇa śr̥ṇu sukha dam śubha dam bhava sāram ||harē kr̥ṣṇa śr̥ṇu sukha dam||
kēśava dhr̥ta daśa vidha rūpa kēśava dhr̥ta daśa vidha rūpa ||jaya jagadīśa harē||
Jayadeva's Ashtapadi first kirtan
Vāg-dēvatā-carita-citrita-citta-sadma
śrī-vāsudēva-rati-kēli-kathā-samētaṁ
ētaṁ karōti jayadēva-kaviḥ prabandhaṁ ||2||
Translation
The heart of the great poet Sri Jayadeva is like a palace,
beautifully decorated by the Goddess of Speech (Sarasvati).
He is devoted to the feet of Padmavati and writes this great poem
filled with the divine love pastimes of Shri and Vasudeva (Krishna).
"Jayadeva" — "Jaya" means the highest excellence,
and "Deva" means one who shines or brings light.
So, Sri Jayadeva is the one who brings light
to the beautiful pastimes of Sri Krishna through his deep devotion.
Yadi hari-smaraṇē sarasaṁ manaḥ
yadi vilāsa-kalāsu kutūhalaṁ |
madhura-kōmala-kānta-padāvalīṁ
śr̥ṇu tadā jayadēva-sarasvatīṁ || 3 ||
Translation
Dear listeners!
If your heart is filled with ever-fresh feelings of love while listening to
the pastimes of Lord Hari, and if you are curious to understand
the cleverness in His romantic plays,
then may you float in bliss by listening to
the sweet, soft, and touching verses
from this collection of songs by the great poet Jayadeva.
Vacaḥ pallavayaty umāpatidharaḥ, sandarbha-śud'dhiṁ girāṁ
jānītē jayadēva ēva śaraṇaḥ, ślāghyō durūha-drutēḥ |
śr̥ṅgārōttara satpra mēya-racanaiḥ, ācārya gōvardhana
spardhī, kōఽpi na viśrutaḥ, śrutidharō dhōyī kavi-kṣmāpatiḥ ||4||
Translation
The famous poet Umapatidhara is known for his clever speech,
full of alliteration and other poetic decorations.
The poet Sarana is praised for his complex and deep verses.
No one has ever heard of a poet who could express romantic emotions
as skillfully as Govardhana.
Kaviraja Dhoyi could repeat any verse perfectly after hearing it just once.
Even these great poets could not master all forms of poetry.
So how can anyone say that Jayadeva’s poetry contains all poetic qualities?
(By saying this, Jayadeva is humbly expressing his modesty.)
Pallavi:
Praḷaya payōdhi jalē harē mukunda dhr̥ta vā nasi vēdaṁ
praḷaya payōdhi jalē harē mukunda dhr̥ta vā nasi vēdaṁ
harē kr̥ṣṇa vihita vihitra caritra makhēdaṁ
kēśava dhr̥ta mīna śarīra
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a fish,
And safeguarded the Vedas like a boat,
Rescuing them from the depths of the cosmic deluge.
Verse 1
kṣitirati vipulatarē harē mukunda tava tiṣṭhati pr̥ṣṭhē
harē kr̥ṣṇa dharaṇi dharaṇa kila cakra gariṣṭhē
kēśava dhr̥ta kaccava rūpa kēśava dhr̥ta kaccava rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
జయదేవుని అష్టపదులలో మొదటి కీర్తన
"ప్రళయ పయోధి జలే/జయ జగదీశ హరే" తెలుగులో అనువాదం
ధ్యాన శ్లోకాలుహరి నారాయణ హరి నారాయణ హరి నారాయణ హరి నారాయణమేఘైర్ మేదురం అంబరం వన-భువః శ్యామాస్ తమాల-ద్రుమైఃనక్తం భీరు రయాం త్వమ్ ఏవ తద్ ఇమం, రాధే గృహం ప్రాపయ |ఇత్థం నంద-నిదేశతః చలితయోః ప్రత్య-అధ్వ-కుంజ-ద్రుమంరాధా-మాధవయోర్ జయంతి యమునా-కూలే రహః-కేలయః ||1||అనువాదంఆకాశం మబ్బులతో నిండిపోయింది; అడవి ప్రాంతం తమాల చెట్ల వలనఅంధకారంగా మారింది; ఈ రాత్రి కృష్ణునికి భయాన్ని కలిగిస్తోంది.ఓ రాధే! నీవు అతనిని ఇంటికి తీసుకెళ్లాలి — ఇది నందుడి ఆజ్ఞ.అయితే, రాధా–మాధవులు యమునా నది తీరాన ఉన్న ఒక చెట్టుదగ్గరకు వెళ్లి, అక్కడ తమ గూఢ ప్రేమలీలలో లీనమవుతారు
వాగ్-దేవతా-చరిత-చిత్రిత-చిత్త-సద్మపద్మావతీ-చరణ-చారణ-చక్రవర్తీ |శ్రీ-వాసుదేవ-రతి-కేళి-కథా-సమేతంఏతం కరోతి జయదేవ-కవిః ప్రబంధం ||2||అనువాదంమహాకవి శ్రీజయదేవుని హృదయం ఓ మహావిశాలమైన ప్రాసాదంలా ఉంటుంది,అది వాణిదేవి (సరస్వతి దేవి)తో అద్భుతంగా అలంకరించబడింది,ఆ వాణిదేవి పద్మావతీ దేవి పాదాల వద్ద సేవలో ఉన్నవారు.శ్రీజయదేవుడు, శ్రీమతి మరియు వాసుదేవుని దివ్యలీలలతో కూడినఈ మహత్తర కృతిని రచిస్తారు.“జయదేవ” — “జయ” అంటే అత్యున్నతమైన శ్రేష్ఠత,“దేవ” అంటే “ద్యోతయతి” లేదా “ప్రకాశయతి” — అంటే “వెలుగులోనికి తేవడం” అని అర్థం.కాబట్టి శ్రీజయదేవుడు శ్రీకృష్ణుని లీలాశ్రేష్ఠతను తన భక్తితో వెలుగులోనికి తెచ్చినవాడు.
యది హరి-స్మరణే సరసం మనఃయది విలాస-కలాసు కుతూహలం |మధుర-కోమల-కాంత-పదావలీశృణు తదా జయదేవ-సరస్వతీం ||3||అనువాదంప్రియమైన శ్రోతలారా!మీ మనస్సు శ్రీ హరిచంద్రుని లీలలను వినేటప్పుడు ఎప్పటికీతాజాగా ఉండే ప్రేమాసక్తి రసాలతో నిండిపోయి ఉంటే,ఆయన కాపురపు ప్రేమలీలల్లో ఉన్న చతురతనుతెలుసుకోవాలని మీకు ఆసక్తి ఉంటే,కవిసార్వభౌముడు జయదేవుని ఈ గీతసంకలనం లోనిమధురమైన, మృదువైన, హృద్యమైన పద్యాలను వినటం ద్వారామీరు పరవశానందంలో తేలిపోవాలని ఆశిస్తున్నాము.
వచః పల్లవయత్య్ ఉమాపతిధరః, సందర్భ-శుద్ధిం గిరాంజానీతే జయదేవ ఏవ శరణః, శ్లాఘ్యో దురూహ-ద్రుతేః |శృంగారోత్తర సత్ప్ర మేయ-రచనైః, ఆచార్య గోవర్ధనస్పర్ధీ, కోఽపి న విశ్రుతః, శ్రుతిధరో ధోయీ కవి-క్ష్మాపతిః ||4||అనువాదంఉమాపతిధర అనే ప్రసిద్ధ కవి వాక్చాతుర్యం అను ప్రాసలతో మరియుఇతర అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉంది.శరణ అనే కవి తన సంక్లిష్టమైన పద్యాల కోసం ప్రశంసలను పొందాడు.లోకలౌకిక శృంగారాన్ని గోవర్ధనుడు చూపించినంత నైపుణ్యంగామరే కవీ చూపలేడని ఎవరూ వినలేదు.కవిరాజ ధోయి ఏదైనా పద్యాన్ని ఒక్కసారి విన్న వెంటనే పునఃఛాయించగలడు.ఈ గొప్ప కవులు కూడా అన్ని కవిత్వ నైపుణ్యాలలో ప్రావీణ్యం పొందలేకపోయినప్పుడు,శ్రీజయదేవుని కవిత్వం అన్నిటినీ కలిగి ఉందనడం ఎలా సాధ్యమవుతుంది?(ఇలా చెప్పడం ద్వారా ఆయన తన వినయాన్ని వ్యక్తపరుస్తున్నారు)
పల్లవిప్రళయ పయోధి జలే హరే ముకుంద ధృత వా నసి వేదంహరే కృష్ణ విహిత విహిత్ర చరిత్ర మఖేదంకేశవ ధృత మీన శరీర జయ జగదీశ హరేజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు మత్స్య రూపం ధరించివున్నావు!నీవు సులభంగా ఒక మహా మత్స్య రూపంలో నావలా ప్రవర్తించి,వినాశకర తుఫానా సముద్రంలో మునిగిపోయిన వేదాలను రక్షించావు.
చరణం 1వసతి దశన శిఖరే హరే ముకుంద ధరణీ తవ లగ్నాహరే కృష్ణా దశని కళంక కళేవ నిమగ్నాకేశవ ధృత శూకర రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుందా జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు తవ్వాల రూపం ధరించుకున్నావు!ఈ అవతారంలో, ఒక దివ్య తవ్వాల రూపంలో, మహా మందార పర్వతంనీ భారీ వెన్నుప్రాంతంలో నిలబడుతుంది,ఇది పాలు సముద్రం నిమగ్నమయ్యే సమయంలో చూర్ణాన్నితలవాడుతున్నట్లుగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ పెద్ద పర్వతాన్నినిలుపుకుంటూ ఉండటం వలన నీ వెన్నుప్రాంతంలో పెద్దకాండమారిన మచ్చలు ఏర్పడతాయి,ఇవి అత్యంత మహిమగలవిగా మారిపోయాయి.
చరణం 2వసతి దశన శిఖరే హరే ముకుంద ధరణీ తవ లగ్నాహరే కృష్ణా దశని కళంక కళేవ నిమగ్నాకేశవ ధృత శూకర రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుందా జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు వరాహ రూపం ధరించినవాడివి!నీకు అన్ని స్తుతులు!విశ్వపు దిగువన గర్భోదక సముద్రంలో మునిగిపోయిన భూమి, నీ వరాహదంతములోని తుదిపై, చంద్రముపై ఉన్న మచ్చలా స్థిరంగా కూర్చుంది.
చరణం 3తవ కర కమల హరే హరే ముకుంద నఖ మద్భుత శృంగంహరేకృష్ణా దళిత హిరణ్యకశిపు వర భృంగంకేశవ ధృత నరహరి రూప కేశవ ధృత నరహరి రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుందా జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు అర్థ-నరసింహ(అరమానవుడు, అరసింహం) రూపాన్ని ధరించినవాడివి!యువ్వరం మధ్య ఓ తేనెటీగను సులభంగా నలిపివేయగలిగినట్లే,అదేవిధంగా, నీ అందమైన కమలహస్తాలలోనిఅద్భుతమైన పదునైన గోళ్ళతో, తేనెటీగలాంటి దైత్యుడుహిరణ్యకశిపుని శరీరాన్ని చీల్చివేసావు.
చరణం 4చలయసి విక్రమణే హరే ముకుంద బలిమద్భుత వామనహరే కృష్ణా పద నఖ నీర జనిత జన పావనకేశవ ధృత వామన రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు వామన బ్రాహ్మణ రూపం ధరించినవాడివి!ఓ అద్భుతమైన వామన స్వామీ, నీ విస్తారమైన అడుగులతో రాజు బలిని ముంచావు,మరియు నీ కమల పాదనఖాల నుండి ప్రవహించిన గంగాజలంతో,ఈ లోకంలోని సమస్త జీవులను రక్షించావు.
చరణం 5క్షత్రియ రుధిర మయే హరే ముకుంద జగద్ అపగత పాపమ్స్నపయసి పయసి శమిత భవ తాపమ్కేశవ ధృత భృగుపతి రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు భృగుపతి (పరశురామ) రూపం ధరించినవాడివి!కురుక్షేత్రంలో, నీవు సంహరించిన దెయ్యస్వభావం కల క్షత్రియులశరీరాల నుంచి ప్రవహించిన రక్త నదులతో భూమిని స్నానం చేయించావు.నీవు ఈ ప్రపంచంలోని పాపాలను నశింపజేస్తావు, మరియు నీ కారణంగా,ప్రజలు భౌతిక జీవన సంసారాగ్ని నుంచి విముక్తి పొందుతారు.
చరణం 6వితరసి దిక్షు రణే హరే ముకుంద దిక్ పతి కమనీయమ్హరే కృష్ణ దశ ముఖ మౌలి బలిమ్ రమణీయమ్కేశవ ధృత రఘుపతి రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు రామచంద్ర రూపం ధరించినవాడివి!లంక యుద్ధంలో, నీవు దశముఖ రాక్షసుడు రావణాసురుడిని సంహరించావుమరియు అతని తలలను ఇంద్రుని నేతృత్వంలోని దశదిక్పాలకులకుఆనందదాయకమైన నివేదనగా పంపించావు.రావణాసురుడి చేత బాధపడిన వారు అందరూ దీన్ని ఆశిస్తూఎంతోకాలంగా ఎదురుచూశారు.
చరణం 7వహసి వపుశి విసదే హరే ముకుంద వసనమ్ జలధాభమ్హరే కృష్ణ హల హతి భీతి మిలిత యమునాభమ్కేశవ ధృత హలధర రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు హలాయుధుడైన బలరామరూపం ధరించినవాడివి!నీ ప్రకాశమైన తెల్లని శరీరంపై, కొత్తగా కురిసిన వర్ష మేఘంవంటి నీలి రంగు వస్త్రాలను ధరించావు.నీ హలంతో (నాగాలి) చేసిన మోయింపు కారణంగా భయంతోవణికిపోయిన యమునా నది అందమైన గాఢనీలి వర్ణాన్ని సంతరించుకుంది.
చరణం 8నందసి యజ్ఞ విధేర్నందసి యజ్ఞ విధేర్ హరే ముకుంద అహః శ్రుతి జాతమ్హరే కృష్ణ సదయ హృదయ దర్శిత పశు ఘాతమ్కేశవ ధృత బుద్ధ శరీరజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు బుద్ధ రూపం ధరించినవాడివి!ఓ కరుణామయ బుద్ధ దేవా, నీవు వేదయజ్ఞ నియమాల ప్రకారంనిర్వహించబడుతున్న నిరాపరాధ జీవుల బలి విధానాన్ని తప్పుబట్టావు.
చరణం 9మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనేమ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే హరే ముకుంద కలయసి కరవాలమ్హరే కృష్ణ ధూమకేతుమివ కిమ్ అపి కరాలమ్కేశవ ధృత కల్కి శరీరజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు కల్కి రూపం ధరించినవాడివి!కలియుగ అంత్యంలో, నీవు ఒక ధూంకేతువు (ఉల్కాపాతం) లాంటిప్రకాశంతో ప్రత్యక్షమవుతూ, భయంకరమైన ఖడ్గాన్ని ధరించి,దుష్టమైన మ్లేచ్ఛులను (విదేశీయులు, వైదిక ధర్మాన్నిపాటించని వారు)సంహరించడానికి అవతరించావు.
చరణం 10శ్రీ జయదేవ కవేర్ హరే ముకుంద ఇదమ్ ఉదితమ్ ఉదారమ్హరే కృష్ణ శృణు సుఖ దమ్ శుభ దమ్ భవ సారమ్కేశవ ధృత దశ విధ రూపజయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరేఅనువాదంఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు ఈ పది వివిధ అవతారాలను ధరించినవాడివి!ఓ పాఠకులారా, కవిసార్వభౌముడు జయదేవుడు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్నిశ్రద్ధగా వినండి. ఇది అత్యుత్తమమైనది, ఆనందాన్ని ప్రసాదించేది,మంగళకరమైనది మరియు ఈ అంధకారమైన లోకంలో అత్యుత్తమమైనది.
"ప్రళయ పయోధి జలే/జయ జగదీశ హరే" తెలుగులో అనువాదం
ధ్యాన శ్లోకాలు
హరి నారాయణ హరి నారాయణ హరి నారాయణ హరి నారాయణ
మేఘైర్ మేదురం అంబరం వన-భువః శ్యామాస్ తమాల-ద్రుమైః
నక్తం భీరు రయాం త్వమ్ ఏవ తద్ ఇమం, రాధే గృహం ప్రాపయ |
ఇత్థం నంద-నిదేశతః చలితయోః ప్రత్య-అధ్వ-కుంజ-ద్రుమం
రాధా-మాధవయోర్ జయంతి యమునా-కూలే రహః-కేలయః ||1||
అనువాదం
ఆకాశం మబ్బులతో నిండిపోయింది; అడవి ప్రాంతం తమాల చెట్ల వలన
అంధకారంగా మారింది; ఈ రాత్రి కృష్ణునికి భయాన్ని కలిగిస్తోంది.
ఓ రాధే! నీవు అతనిని ఇంటికి తీసుకెళ్లాలి — ఇది నందుడి ఆజ్ఞ.
అయితే, రాధా–మాధవులు యమునా నది తీరాన ఉన్న ఒక చెట్టు
దగ్గరకు వెళ్లి, అక్కడ తమ గూఢ ప్రేమలీలలో లీనమవుతారు
వాగ్-దేవతా-చరిత-చిత్రిత-చిత్త-సద్మ
పద్మావతీ-చరణ-చారణ-చక్రవర్తీ |
శ్రీ-వాసుదేవ-రతి-కేళి-కథా-సమేతం
ఏతం కరోతి జయదేవ-కవిః ప్రబంధం ||2||
అనువాదం
మహాకవి శ్రీజయదేవుని హృదయం ఓ మహావిశాలమైన ప్రాసాదంలా ఉంటుంది,
అది వాణిదేవి (సరస్వతి దేవి)తో అద్భుతంగా అలంకరించబడింది,
ఆ వాణిదేవి పద్మావతీ దేవి పాదాల వద్ద సేవలో ఉన్నవారు.
శ్రీజయదేవుడు, శ్రీమతి మరియు వాసుదేవుని దివ్యలీలలతో కూడిన
ఈ మహత్తర కృతిని రచిస్తారు.
“జయదేవ” — “జయ” అంటే అత్యున్నతమైన శ్రేష్ఠత,
“దేవ” అంటే “ద్యోతయతి” లేదా “ప్రకాశయతి” — అంటే “వెలుగులోనికి తేవడం” అని అర్థం.
కాబట్టి శ్రీజయదేవుడు శ్రీకృష్ణుని లీలాశ్రేష్ఠతను తన భక్తితో వెలుగులోనికి తెచ్చినవాడు.
యది హరి-స్మరణే సరసం మనః
యది విలాస-కలాసు కుతూహలం |
మధుర-కోమల-కాంత-పదావలీ
శృణు తదా జయదేవ-సరస్వతీం ||3||
అనువాదం
ప్రియమైన శ్రోతలారా!
మీ మనస్సు శ్రీ హరిచంద్రుని లీలలను వినేటప్పుడు ఎప్పటికీ
తాజాగా ఉండే ప్రేమాసక్తి రసాలతో నిండిపోయి ఉంటే,
ఆయన కాపురపు ప్రేమలీలల్లో ఉన్న చతురతను
తెలుసుకోవాలని మీకు ఆసక్తి ఉంటే,
కవిసార్వభౌముడు జయదేవుని ఈ గీతసంకలనం లోని
మధురమైన, మృదువైన, హృద్యమైన పద్యాలను వినటం ద్వారా
మీరు పరవశానందంలో తేలిపోవాలని ఆశిస్తున్నాము.
వచః పల్లవయత్య్ ఉమాపతిధరః, సందర్భ-శుద్ధిం గిరాం
జానీతే జయదేవ ఏవ శరణః, శ్లాఘ్యో దురూహ-ద్రుతేః |
శృంగారోత్తర సత్ప్ర మేయ-రచనైః, ఆచార్య గోవర్ధన
స్పర్ధీ, కోఽపి న విశ్రుతః, శ్రుతిధరో ధోయీ కవి-క్ష్మాపతిః ||4||
అనువాదం
ఉమాపతిధర అనే ప్రసిద్ధ కవి వాక్చాతుర్యం అను ప్రాసలతో మరియు
ఇతర అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
శరణ అనే కవి తన సంక్లిష్టమైన పద్యాల కోసం ప్రశంసలను పొందాడు.
లోకలౌకిక శృంగారాన్ని గోవర్ధనుడు చూపించినంత నైపుణ్యంగా
మరే కవీ చూపలేడని ఎవరూ వినలేదు.
కవిరాజ ధోయి ఏదైనా పద్యాన్ని ఒక్కసారి విన్న వెంటనే పునఃఛాయించగలడు.
ఈ గొప్ప కవులు కూడా అన్ని కవిత్వ నైపుణ్యాలలో ప్రావీణ్యం పొందలేకపోయినప్పుడు,
శ్రీజయదేవుని కవిత్వం అన్నిటినీ కలిగి ఉందనడం ఎలా సాధ్యమవుతుంది?
(ఇలా చెప్పడం ద్వారా ఆయన తన వినయాన్ని వ్యక్తపరుస్తున్నారు)
పల్లవి
ప్రళయ పయోధి జలే హరే ముకుంద ధృత వా నసి వేదం
హరే కృష్ణ విహిత విహిత్ర చరిత్ర మఖేదం
కేశవ ధృత మీన శరీర జయ జగదీశ హరే
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు మత్స్య రూపం ధరించివున్నావు!
నీవు సులభంగా ఒక మహా మత్స్య రూపంలో నావలా ప్రవర్తించి,
వినాశకర తుఫానా సముద్రంలో మునిగిపోయిన వేదాలను రక్షించావు.
చరణం 1
వసతి దశన శిఖరే హరే ముకుంద ధరణీ తవ లగ్నా
హరే కృష్ణా దశని కళంక కళేవ నిమగ్నా
కేశవ ధృత శూకర రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుందా జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు తవ్వాల రూపం ధరించుకున్నావు!
ఈ అవతారంలో, ఒక దివ్య తవ్వాల రూపంలో, మహా మందార పర్వతం
నీ భారీ వెన్నుప్రాంతంలో నిలబడుతుంది,
ఇది పాలు సముద్రం నిమగ్నమయ్యే సమయంలో చూర్ణాన్ని
తలవాడుతున్నట్లుగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ పెద్ద పర్వతాన్ని
నిలుపుకుంటూ ఉండటం వలన నీ వెన్నుప్రాంతంలో పెద్ద
కాండమారిన మచ్చలు ఏర్పడతాయి,
ఇవి అత్యంత మహిమగలవిగా మారిపోయాయి.
చరణం 2
వసతి దశన శిఖరే హరే ముకుంద ధరణీ తవ లగ్నా
హరే కృష్ణా దశని కళంక కళేవ నిమగ్నా
కేశవ ధృత శూకర రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుందా జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు వరాహ రూపం ధరించినవాడివి!
నీకు అన్ని స్తుతులు!
విశ్వపు దిగువన గర్భోదక సముద్రంలో మునిగిపోయిన భూమి, నీ వరాహ
దంతములోని తుదిపై, చంద్రముపై ఉన్న మచ్చలా స్థిరంగా కూర్చుంది.
చరణం 3
తవ కర కమల హరే హరే ముకుంద నఖ మద్భుత శృంగం
హరేకృష్ణా దళిత హిరణ్యకశిపు వర భృంగం
కేశవ ధృత నరహరి రూప కేశవ ధృత నరహరి రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుందా జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు అర్థ-నరసింహ
(అరమానవుడు, అరసింహం) రూపాన్ని ధరించినవాడివి!
యువ్వరం మధ్య ఓ తేనెటీగను సులభంగా నలిపివేయగలిగినట్లే,
అదేవిధంగా, నీ అందమైన కమలహస్తాలలోని
అద్భుతమైన పదునైన గోళ్ళతో, తేనెటీగలాంటి దైత్యుడు
హిరణ్యకశిపుని శరీరాన్ని చీల్చివేసావు.
చరణం 4
చలయసి విక్రమణే హరే ముకుంద బలిమద్భుత వామన
హరే కృష్ణా పద నఖ నీర జనిత జన పావన
కేశవ ధృత వామన రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు వామన బ్రాహ్మణ రూపం ధరించినవాడివి!
ఓ అద్భుతమైన వామన స్వామీ, నీ విస్తారమైన అడుగులతో రాజు బలిని ముంచావు,
మరియు నీ కమల పాదనఖాల నుండి ప్రవహించిన గంగాజలంతో,
ఈ లోకంలోని సమస్త జీవులను రక్షించావు.
చరణం 5
క్షత్రియ రుధిర మయే హరే ముకుంద జగద్ అపగత పాపమ్
స్నపయసి పయసి శమిత భవ తాపమ్
కేశవ ధృత భృగుపతి రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు భృగుపతి (పరశురామ) రూపం ధరించినవాడివి!
కురుక్షేత్రంలో, నీవు సంహరించిన దెయ్యస్వభావం కల క్షత్రియుల
శరీరాల నుంచి ప్రవహించిన రక్త నదులతో భూమిని స్నానం చేయించావు.
నీవు ఈ ప్రపంచంలోని పాపాలను నశింపజేస్తావు, మరియు నీ కారణంగా,
ప్రజలు భౌతిక జీవన సంసారాగ్ని నుంచి విముక్తి పొందుతారు.
చరణం 6
వితరసి దిక్షు రణే హరే ముకుంద దిక్ పతి కమనీయమ్
హరే కృష్ణ దశ ముఖ మౌలి బలిమ్ రమణీయమ్
కేశవ ధృత రఘుపతి రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు రామచంద్ర రూపం ధరించినవాడివి!
లంక యుద్ధంలో, నీవు దశముఖ రాక్షసుడు రావణాసురుడిని సంహరించావు
మరియు అతని తలలను ఇంద్రుని నేతృత్వంలోని దశదిక్పాలకులకు
ఆనందదాయకమైన నివేదనగా పంపించావు.
రావణాసురుడి చేత బాధపడిన వారు అందరూ దీన్ని ఆశిస్తూ
ఎంతోకాలంగా ఎదురుచూశారు.
చరణం 7
వహసి వపుశి విసదే హరే ముకుంద వసనమ్ జలధాభమ్
హరే కృష్ణ హల హతి భీతి మిలిత యమునాభమ్
కేశవ ధృత హలధర రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు హలాయుధుడైన బలరామ
రూపం ధరించినవాడివి!
నీ ప్రకాశమైన తెల్లని శరీరంపై, కొత్తగా కురిసిన వర్ష మేఘం
వంటి నీలి రంగు వస్త్రాలను ధరించావు.
నీ హలంతో (నాగాలి) చేసిన మోయింపు కారణంగా భయంతో
వణికిపోయిన యమునా నది అందమైన గాఢనీలి వర్ణాన్ని సంతరించుకుంది.
చరణం 8
నందసి యజ్ఞ విధేర్
నందసి యజ్ఞ విధేర్ హరే ముకుంద అహః శ్రుతి జాతమ్
హరే కృష్ణ సదయ హృదయ దర్శిత పశు ఘాతమ్
కేశవ ధృత బుద్ధ శరీర
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు బుద్ధ రూపం ధరించినవాడివి!
ఓ కరుణామయ బుద్ధ దేవా, నీవు వేదయజ్ఞ నియమాల ప్రకారం
నిర్వహించబడుతున్న నిరాపరాధ జీవుల బలి విధానాన్ని తప్పుబట్టావు.
చరణం 9
మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే
మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే హరే ముకుంద కలయసి కరవాలమ్
హరే కృష్ణ ధూమకేతుమివ కిమ్ అపి కరాలమ్
కేశవ ధృత కల్కి శరీర
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు కల్కి రూపం ధరించినవాడివి!
కలియుగ అంత్యంలో, నీవు ఒక ధూంకేతువు (ఉల్కాపాతం) లాంటి
ప్రకాశంతో ప్రత్యక్షమవుతూ, భయంకరమైన ఖడ్గాన్ని ధరించి,
దుష్టమైన మ్లేచ్ఛులను (విదేశీయులు, వైదిక ధర్మాన్నిపాటించని వారు)
సంహరించడానికి అవతరించావు.
చరణం 10
శ్రీ జయదేవ కవేర్ హరే ముకుంద ఇదమ్ ఉదితమ్ ఉదారమ్
హరే కృష్ణ శృణు సుఖ దమ్ శుభ దమ్ భవ సారమ్
కేశవ ధృత దశ విధ రూప
జయ జగదీశ హరే హరే ముకుంద జయ జగదీశ హరే
అనువాదం
ఓ కేశవ! ఓ విశ్వాధిపతి! ఓ హరి, నీవు ఈ పది వివిధ అవతారాలను ధరించినవాడివి!
ఓ పాఠకులారా, కవిసార్వభౌముడు జయదేవుడు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని
శ్రద్ధగా వినండి. ఇది అత్యుత్తమమైనది, ఆనందాన్ని ప్రసాదించేది,
మంగళకరమైనది మరియు ఈ అంధకారమైన లోకంలో అత్యుత్తమమైనది.
Jayadeva's Ashtapadi first kirtan
"Pralaya payodhi jale/Jaya Jagadisha Hare" English translation
Slokas
meghair meduram ambaram vana-bhuvah shyämäs tamäla-drumair:
naktam bhéru rayaàm tvam eva tad imam, rädhe gåham präpaya |
ittham nanda-nideshataha calitayoù praty-adhva-kuïja-drumaà
rädhä-mädhavayor jayanti yamunä-küle rahaù-kelaya: ||1||
Translation
The sky is full of clouds, and the forest is dark because of
the tamala trees. The night feels scary to Krishna. O Radha,
you must take him home — this is Nanda’s order.
But Radha and Madhava walk away to a tree near
the Yamuna river, where their secret love play begins.
padmāvati-caraṇa-cāraṇa-cakravartī |
meghair meduram ambaram vana-bhuvah shyämäs tamäla-drumair:
naktam bhéru rayaàm tvam eva tad imam, rädhe gåham präpaya |
ittham nanda-nideshataha calitayoù praty-adhva-kuïja-drumaà
rädhä-mädhavayor jayanti yamunä-küle rahaù-kelaya: ||1||
Translation
The sky is full of clouds, and the forest is dark because of
the tamala trees. The night feels scary to Krishna. O Radha,
you must take him home — this is Nanda’s order.
But Radha and Madhava walk away to a tree near
the Yamuna river, where their secret love play begins.
padmāvati-caraṇa-cāraṇa-cakravartī |
Vāg-dēvatā-carita-citrita-citta-sadma
śrī-vāsudēva-rati-kēli-kathā-samētaṁ
ētaṁ karōti jayadēva-kaviḥ prabandhaṁ ||2||
Translation
The heart of the great poet Sri Jayadeva is like a palace,
beautifully decorated by the Goddess of Speech (Sarasvati).
He is devoted to the feet of Padmavati and writes this great poem
filled with the divine love pastimes of Shri and Vasudeva (Krishna).
"Jayadeva" — "Jaya" means the highest excellence,
and "Deva" means one who shines or brings light.
So, Sri Jayadeva is the one who brings light
to the beautiful pastimes of Sri Krishna through his deep devotion.
Yadi hari-smaraṇē sarasaṁ manaḥ
yadi vilāsa-kalāsu kutūhalaṁ |
madhura-kōmala-kānta-padāvalīṁ
śr̥ṇu tadā jayadēva-sarasvatīṁ || 3 ||
Translation
Dear listeners!
If your heart is filled with ever-fresh feelings of love while listening to
the pastimes of Lord Hari, and if you are curious to understand
the cleverness in His romantic plays,
then may you float in bliss by listening to
the sweet, soft, and touching verses
from this collection of songs by the great poet Jayadeva.
Vacaḥ pallavayaty umāpatidharaḥ, sandarbha-śud'dhiṁ girāṁ
jānītē jayadēva ēva śaraṇaḥ, ślāghyō durūha-drutēḥ |
śr̥ṅgārōttara satpra mēya-racanaiḥ, ācārya gōvardhana
spardhī, kōఽpi na viśrutaḥ, śrutidharō dhōyī kavi-kṣmāpatiḥ ||4||
Translation
The famous poet Umapatidhara is known for his clever speech,
full of alliteration and other poetic decorations.
The poet Sarana is praised for his complex and deep verses.
No one has ever heard of a poet who could express romantic emotions
as skillfully as Govardhana.
Kaviraja Dhoyi could repeat any verse perfectly after hearing it just once.
Even these great poets could not master all forms of poetry.
So how can anyone say that Jayadeva’s poetry contains all poetic qualities?
(By saying this, Jayadeva is humbly expressing his modesty.)
Pallavi:
Praḷaya payōdhi jalē harē mukunda dhr̥ta vā nasi vēdaṁ
praḷaya payōdhi jalē harē mukunda dhr̥ta vā nasi vēdaṁ
harē kr̥ṣṇa vihita vihitra caritra makhēdaṁ
kēśava dhr̥ta mīna śarīra
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a fish,
And safeguarded the Vedas like a boat,
Rescuing them from the depths of the cosmic deluge.
Verse 1
kṣitirati vipulatarē harē mukunda tava tiṣṭhati pr̥ṣṭhē
harē kr̥ṣṇa dharaṇi dharaṇa kila cakra gariṣṭhē
kēśava dhr̥ta kaccava rūpa kēśava dhr̥ta kaccava rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a tortoise,
Supporting the mighty mountain on his back,
Enabling it to churn the ocean like a wheel.
Verse 2
vasati daśana śikharē harē mukunda dharaṇī tava lagnā
harē kr̥ṣṇā daśani kaḷaṅka kaḷēva nimagnā
kēśava dhr̥ta śūkara rūpa kēśava dhr̥ta śūkara rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a boar,
Lifting the submerged earth upon his tusks,
As it emerged, like a shadow upon the moon.
Verse 3
tava kara kamala harē harē mukunda nakham adbhuta śr̥ṅgaṁ
harēkr̥ṣṇā daḷita hiraṇyakaśipu vara bhr̥ṅgaṁ
kēśava dhr̥ta narahari rūpa kēśava dhr̥ta narahari rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of the Man-Lion,
With the nails of his lotus-like hands,
As mighty weapons,
Crushing Hiranyakashipu like a wasp.
Verse 4
calayasi vikramaṇē harē mukunda balimadbhuta vāmana
harē kr̥ṣṇā pada nakha nīra janita jana pāvana
kēśava dhr̥ta vāmana rūpa kēśava dhr̥ta vāmana rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a dwarf Brahmin,
Deceiving Mahabali with his immense strides,
*And whose foot’s nail released sacred waters,
Sanctifying all living beings.
* River Ganga is believed to have originated from Vishnu’s feet.
Verse 5
kṣatriya rudhira mayē harē mukunda jagad apagata pāpam
harē kr̥ṣṇa snapayasi payasi śamita bhava tāpam
kēśava dhr̥ta bhr̥gupati rūpa kēśava dhr̥ta bhr̥gupati rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Victory to Keshava, the lord of Universe,
Who assumed the form of Parasurama,
Who bathed the earth with blood of Kshatriyas,
Who washed away the sins of the world,
And who calmed down the pains of existence.
Verse 6
vitarasi dikṣu raṇē harē mukunda dik pati kamanīyam
harē kr̥ṣṇa daśa mukha mauli balim ramaṇīyam
kēśava dhr̥ta raghupati rūpa kēśava dhr̥ta raghupati rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of Lord Rama,
And offered to the rulers of the ten directions,
The splendid gift of Ravana’s ten heads.
Verse 7
vahasi vapuśi visadē harē mukunda vasanam jaladhābham
harē kr̥ṣṇa hala hati bhīti milita yamunābham
kēśava dhr̥ta haladhara rūpa kēśava dhr̥ta haladhara rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of Balarama,
Draped in garments the hue of the Yamuna,
Over his radiant white form,
And made the river tremble before his mighty plough.
Verse 8
nindasi yajña vidhēr
harē mukunda ahaḥ śruti jātam
harē kr̥ṣṇa sadaya hr̥daya darśita paśu ghātam
kēśava dhr̥ta bud'dha śarīra kēśava dhr̥ta bud'dha śarīra
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of Buddha,
Condemning fire sacrifices,
Where innocent animals were slain,
Moved by his boundless compassion.
Verse 9
mlēccha nivaha nidhanē
harē mukunda kalayasi karavālam
harē kr̥ṣṇa dhūmakētumiva kim api karālam
kēśava dhr̥ta kalki śarīra kēśava dhr̥ta kalki śarīra
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who will take the form of Lord Kalki,
Shining like a blazing comet,
Wielding a dreadful sword,
To vanquish all evildoers at the end of the Kali age.
Verse 10
śrī jayadēva kavēr harē mukunda idam uditam udāram
harē kr̥ṣṇa śr̥ṇu sukha dam śubha dam bhava sāram
kēśava dhr̥ta daśa vidha rūpa kēśava dhr̥ta daśa vidha rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who manifested in ten divine forms,
With a humble plea to listen,
To this sacred, delightful, and holy
Poem composed by Jayadeva.
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a tortoise,
Supporting the mighty mountain on his back,
Enabling it to churn the ocean like a wheel.
Verse 2
vasati daśana śikharē harē mukunda dharaṇī tava lagnā
harē kr̥ṣṇā daśani kaḷaṅka kaḷēva nimagnā
kēśava dhr̥ta śūkara rūpa kēśava dhr̥ta śūkara rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a boar,
Lifting the submerged earth upon his tusks,
As it emerged, like a shadow upon the moon.
Verse 3
tava kara kamala harē harē mukunda nakham adbhuta śr̥ṅgaṁ
harēkr̥ṣṇā daḷita hiraṇyakaśipu vara bhr̥ṅgaṁ
kēśava dhr̥ta narahari rūpa kēśava dhr̥ta narahari rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of the Man-Lion,
With the nails of his lotus-like hands,
As mighty weapons,
Crushing Hiranyakashipu like a wasp.
Verse 4
calayasi vikramaṇē harē mukunda balimadbhuta vāmana
harē kr̥ṣṇā pada nakha nīra janita jana pāvana
kēśava dhr̥ta vāmana rūpa kēśava dhr̥ta vāmana rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of a dwarf Brahmin,
Deceiving Mahabali with his immense strides,
*And whose foot’s nail released sacred waters,
Sanctifying all living beings.
* River Ganga is believed to have originated from Vishnu’s feet.
Verse 5
kṣatriya rudhira mayē harē mukunda jagad apagata pāpam
harē kr̥ṣṇa snapayasi payasi śamita bhava tāpam
kēśava dhr̥ta bhr̥gupati rūpa kēśava dhr̥ta bhr̥gupati rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Victory to Keshava, the lord of Universe,
Who assumed the form of Parasurama,
Who bathed the earth with blood of Kshatriyas,
Who washed away the sins of the world,
And who calmed down the pains of existence.
Verse 6
vitarasi dikṣu raṇē harē mukunda dik pati kamanīyam
harē kr̥ṣṇa daśa mukha mauli balim ramaṇīyam
kēśava dhr̥ta raghupati rūpa kēśava dhr̥ta raghupati rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of Lord Rama,
And offered to the rulers of the ten directions,
The splendid gift of Ravana’s ten heads.
Verse 7
vahasi vapuśi visadē harē mukunda vasanam jaladhābham
harē kr̥ṣṇa hala hati bhīti milita yamunābham
kēśava dhr̥ta haladhara rūpa kēśava dhr̥ta haladhara rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of Balarama,
Draped in garments the hue of the Yamuna,
Over his radiant white form,
And made the river tremble before his mighty plough.
Verse 8
nindasi yajña vidhēr
harē mukunda ahaḥ śruti jātam
harē kr̥ṣṇa sadaya hr̥daya darśita paśu ghātam
kēśava dhr̥ta bud'dha śarīra kēśava dhr̥ta bud'dha śarīra
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who took the form of Buddha,
Condemning fire sacrifices,
Where innocent animals were slain,
Moved by his boundless compassion.
Verse 9
mlēccha nivaha nidhanē
harē mukunda kalayasi karavālam
harē kr̥ṣṇa dhūmakētumiva kim api karālam
kēśava dhr̥ta kalki śarīra kēśava dhr̥ta kalki śarīra
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who will take the form of Lord Kalki,
Shining like a blazing comet,
Wielding a dreadful sword,
To vanquish all evildoers at the end of the Kali age.
Verse 10
śrī jayadēva kavēr harē mukunda idam uditam udāram
harē kr̥ṣṇa śr̥ṇu sukha dam śubha dam bhava sāram
kēśava dhr̥ta daśa vidha rūpa kēśava dhr̥ta daśa vidha rūpa
jaya jagadīśa harē harē mukunda jaya jagadīśa harē
Translation
Glory to Keshava, the Lord of the Universe,
Who manifested in ten divine forms,
With a humble plea to listen,
To this sacred, delightful, and holy
Poem composed by Jayadeva.
Post a Comment (0)