జయదేవుని అష్టపదులు – భక్తి, కవిత్వం, సంగీతానికి శాశ్వత గానమూర్తులు
భారతీయ సాహిత్యంలో, భక్తి కవిత్వంలో, సాంప్రదాయ సంగీతంలో ఒక అజరామరమైన స్థానం సంపాదించుకున్నది జయదేవుని "గీతగోవిందం". ఈ కవితా కావ్యంలోనే 24 అష్టపదులు (ఎనిమిది ఎనిమిది పద్యాల సమాహారాలు) రాయబడ్డాయి. ఇవి కేవలం కవితలు కాదు, కృష్ణభక్తి యొక్క పరమ రసానుభూతులు, నాట్యసంగీత సమ్మేళనం.
అష్టపదుల ఆవిర్భావం
12వ శతాబ్దంలో ఒడిశా ప్రాంతానికి చెందిన కవి జయదేవుడు ఈ గీతగోవిందాన్ని రచించారు. ఇందులో భగవంతుడు శ్రీకృష్ణుడు, రాధాదేవి, గోపికల అనురాగ భక్తి ప్రధాన కథావస్తువుగా ఉంది. జయదేవుడు వీటిని వ్రాసేటప్పుడు కేవలం సాహిత్యం మాత్రమే కాకుండా, సంగీతం, నృత్యం, భక్తి—all in one రీతిలో అల్లారు.
అష్టపది అంటే ఏమిటి?
అష్టపది అనగా ఎనిమిది పద్యాలతో కూడిన కీర్తన. ప్రతీ అష్టపది ఒక ప్రత్యేక రాగ-తాళాల సమ్మేళనం. వాస్తవానికి ఇవి సంప్రదాయంగా ఒడిశా, మణిపూరి నృత్యాలలో, అలాగే కర్ణాటక, హిందుస్తానీ సంగీతాలలోనూ పాడబడ్డాయి.
అష్టపది అనగా ఎనిమిది పద్యాలతో కూడిన కీర్తన. ప్రతీ అష్టపది ఒక ప్రత్యేక రాగ-తాళాల సమ్మేళనం. వాస్తవానికి ఇవి సంప్రదాయంగా ఒడిశా, మణిపూరి నృత్యాలలో, అలాగే కర్ణాటక, హిందుస్తానీ సంగీతాలలోనూ పాడబడ్డాయి.
భక్తి, శృంగార రసాల సమన్వయం
జయదేవుని అష్టపదులు మాధుర్య భక్తి (divine love) కి ప్రతిరూపం. వీటిలో భగవంతుడి శృంగార రూపం, ఆ రూపానుభూతి ద్వారా కలిగే ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి అద్భుతంగా వ్యక్తమవుతుంది. రాధా-కృష్ణుల అనురాగం ద్వారా సర్వలోకానికీ భక్తి సందేశం ఇచ్చే పద్ధతి జయదేవుని ప్రత్యేకత.
ప్రభావం
జయదేవుని అష్టపదులు కేవలం ఒడిశాలోనే కాక, మొత్తం భారతీయ సంస్కృతిలో ప్రభావం చూపాయి. కర్ణాటక సంగీతోపాసకులు వాటిని తాము అనుకూలమైన రాగాలలో పాడారు. హిందుస్తానీ భక్తి సంప్రదాయంలోనూ ఇవి ప్రాధాన్యత పొందాయి. అనేక వాగ్గేయకారులు, సంగీతజ్ఞులు, భక్తులు ఈ అష్టపదులను స్వీకరించి తమ భక్తి గీతాలలో నెరవేర్చారు (అల్లిపోశారు).
సమాప్తి
Jayadeva’s Ashtapadis – Eternal Hymns of Devotion, Poetry, and Music
In the vast treasure of Indian literature, devotional poetry, and classical music,
Jayadeva’s “Gita Govindam” holds an immortal place. This poetic masterpiece contains
24 Ashtapadis (sets of eight verses each). They are not mere poems but divine experiences blending bhakti (devotion), rasa (aesthetic sentiment), music, and dance.
Origin of the Ashtapadis
In the 12th century, the poet Jayadeva from Odisha composed this Gita Govindam. The central theme of the work revolves around Lord Krishna, Radha, and the gopikas, symbolizing the essence of devotional love. Jayadeva wove not just literature but also a union of sahitya (poetry), sangeeta (music), nritya (dance), and bhakti.
What is an Ashtapadi?
The term Ashtapadi literally means a hymn with eight verses. Each Ashtapadi is composed with a specific blend of melody and rhythm. Traditionally, they were sung in Odissi and Manipuri dance forms and later embraced in both Carnatic and Hindustani music traditions.
Harmony of Devotion and Divine Love
Jayadeva’s Ashtapadis are the finest expression of Madhurya Bhakti (the devotional path of divine love). They portray the sweet love of Radha and Krishna, which symbolically guides the soul toward the Supreme. The poet transformed divine romance into a spiritual path, making devotion accessible through beauty and emotion.
Influence
The Ashtapadis of Jayadeva spread far beyond Odisha and influenced the whole of Indian culture. Carnatic musicians adopted them into various ragas, while Hindustani devotional traditions also embraced them. Several saint-poets, vaggeyakaras, and devotees found inspiration in these hymns, weaving them into their own compositions and worship practices.
Conclusion
Jayadeva’s Ashtapadis are not just verses; they are a divine river of poetry and devotion. Listening to or singing them draws the heart closer to the lotus feet of Krishna. Even today, they live on vibrantly in classical dance, music, and devotional practices.
Jayadeva’s Ashtapadis – they are to be experienced, cherished, and worshipped.
Jayadeva’s Ashtapadis Collections
#1 ప్రళయ పయోధి జలే/జయ జగదీష్ హరే(Pralaya Payodhi Jale/Jaya Jagadisha hare)It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#2 శ్రిత కమలా కుచ/జయ జయ దేవ హరే(Srita kamala kucha/Jaya jaya deva hare)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#3 లలిత లవంగ/విహరితి హరిరిహ(Lalita Lavanga/Vihariti haririha)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#4 చందన చర్చిత/హరిరిహ ముగ్ధ(Chandana charchita/Haririha mugdha)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#5 సంచారాద్ అధార/రాసే హరిమిహ(Sancharad adhara/Rase harimiha)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#6 సఖీ హే కేసి మధన/నిభృత నికుంజ గృహం(Sakhi he kesi madana/Nibhrta nikunja gruham)
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#8 సా విరహే తవ దీనా/నిందతి చందనం (Sa virahe tava dina/Nindati candanam)
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#9 రాధికా కృష్ణా/స్తన-వినిహితం(Radhika krisna/Stana-vinihitam)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#10 తవ విరహే వనమాలి/వహతి మలయ(Vahati malaya/Tava virahe vanamali)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#11 ధీర సమీరే/రతి సుఖ సారే(Dhira samire/Rati sukha sare)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#12 నాథ్ హరే/పశ్యతి దిశి దిశి(Nath hare/Pasyati disi disi)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#13 యామి హే కమిహ/కథిత సమయే(Kathita samaye/Yami he kamiha)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#14 స్మర సమారోచిత/కపి మధురిపునా(Smara samarocita/Kaapi madhuripuna)
#10 తవ విరహే వనమాలి/వహతి మలయ(Vahati malaya/Tava virahe vanamali)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#11 ధీర సమీరే/రతి సుఖ సారే(Dhira samire/Rati sukha sare)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#12 నాథ్ హరే/పశ్యతి దిశి దిశి(Nath hare/Pasyati disi disi)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#13 యామి హే కమిహ/కథిత సమయే(Kathita samaye/Yami he kamiha)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#14 స్మర సమారోచిత/కపి మధురిపునా(Smara samarocita/Kaapi madhuripuna)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#16 అనిల తరల/యా రమితా(Anila tarala/Ya ramita)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#17 యాహి మాధవ/రజనీ జనితా(Yahi madhava/Rajani janita)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#18 మాధవే మా కురు/హరిరభి సరతి(Madhave ma kuru/Harirabhi Sarati)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#19 వదసి యది/ప్రియే చారుశీలే(Vadasi yadi/Priya charusile)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#20 విరచిత చాటు/ముగ్ధే మధుమదనమ్(Mugdhe madhu madanam/Viracita catu)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#21 ప్రవిశ రాధే/మంజుతర కుంజ తల(Pravisha Radhe/Manju Tara Kunja Tala)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#22 రాధా వదన/హరిం ఏక రసం(Radha vadana/Harim eka rasam)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#23 కిసలయ శయన తలే/క్షణమధునా(Kisalaya sayana tale/Kshaṇamadhuna)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
#24 కురు యదు నందన/నిజగడ స (Kuru yadu nandana/Nijagada sa)
It contains
lyrics in Telugu
lyrics in English(Phonics)
lyric translation in Telugu
lyric translation in English
Post a Comment (0)